[INFO] Zapowiedź „Zjazdu Zofii” w Lewkowie upamiętniającego Zofię z Lipskich Lipską (1855-1816)

W tym roku przypada 110. rocznica rocznica śmierci Zofii Franciszki Marii Lipskiej. Z jej sylwetką można się zapoznać w Saloniku Zofii, na piętrze pałacu, na specjalnie przygotowanej ekspozycji poświęconej kobietom z Rodziny Lipskich. W związku z okrągłą rocznicą śmierci Zofii Lipskiej i 171 urodzin Muzeum w Lewkowie planuje organizację Zajazdu Pań o imieniu Zofia – 21 czerwca 2026r.

Zofia Lipska urodziła się w 1855 roku, pochodziła z inflanckiej linii Lipskich z Marienhauzu. Jej ojciec Jan Lipski był marszałkiem szlachty guberni witebskiej i powstańcem styczniowym. Matka Alina, z domu baronówna Ryck vel Ryk. Jej mężem był pierwszy polski starosta ostrowski Wojciech Lipski, właściciel Lewkowa. Jej ojciec Jan zmarł niespodziewane podczas aresztowania i konfiskaty majątku przez Rosjan. Żonę i dwie córki Zofię i Rafaellę zesłano do Woroneża. Dziewczęta udało się jednak wysłać do Francji, pod opiekę krewnej Marii Bonisławskiej, która była przełożoną w klasztorze wizytek w Paryżu. Tam Zofia otrzymała gruntowne wykształcenie: m.in. z dziedziny rysunku, malarstwa, kopiowała obrazy w Luwrze i Wersalu. Znała kilka języków, była oczytana, interesowała się nowymi prądami kulturalnymi.

Mając 17 lat, w 1872 r. powróciła do odzyskanego majątku w Marienhauzie, mimo młodego wieku podjęła się odbudowy zdewastowanego przez Rosjan majątku. Przyszłego męża, Wojciecha Lipskiego, poznała we Florencji, gdy zwiedzała z matką Włochy. Po ślubie w 1890 roku przeniosła się do Lewkowa. Jednak w Wielkopolsce brakowało jej „przestrzeni”. Mówiła: „U nas w Inflantach, wypuścisz konie i pędzisz, gdzie cię oczy poniosą, i serce się raduje, i ziemia twoja, i niebo twoje”.

W majętności lewkowskiej ludność ceniła jej organiczne zacięcie i codzienną pracę edukacyjną. W dużej mierze wyręczała męża w prowadzeniu majątku – mąż Wojciech pełnił niezliczone funkcje społeczne. Odnowiła lewkowski pałac, uzupełniła drzewostan w parku. Z ogromnym zamiłowaniem zajmowała się pszczelarstwem, kazała zbudować szklarnię i oranżerie.

W Lewkowie założyła ochronkę dla dzieci wiejskich (budynek z wieżyczką przy kościele), sklep (zwany konsumem) i bibliotekę dla ludności folwarcznej. Wspierała sierociniec w Ostrowie prowadzony przez siostry elżbietanki. Zmarła nagle, w Lozannie, podczas odwiedzin u studiującego tam wówczas syna Józefa, późniejszego Ambasadora Polski w Berlinie (do 1939 roku). Pochowana została w Lewkowie.

W kościele lewkowskim odnowiła prezbiterium, do tych prac sprowadziła malarzy aż z Włoch. Sama namalowała obraz Serca Jezusowego, który do dziś znajduje się w Kościele P.W. Św. Wojciecha w Lewkowie.

Fotografie udostępnione Muzeum w Lewkowie Zespół Pałacowo-Parkowy pochodzą z Archiwum Rodziny Lipskich