[RELACJA] Promocja książki Dariusza Pryczaka „Wojciech Lipski. Organicznik z Lewkowa” – 20.03.2023

Opublikowano 23 marca 2026, 07:22

W wypełnionej po brzegi Sali Balowej Pałacu Lipskich w Lewkowie odbyła się promocja wydania drugiego, poprawionego, książki poświęconej Wojciechowi III Lipskiemu. Monografia autorstwa historyka Dariusza Pryczaka, ukazała się w 2000 roku i dziś jest lekturą trudną do zdobycia.

Pozycja, która ukazała się jako jedyna do tej pory praca omawiająca życie i działalność Wojciecha Lipskiego (1805-1855), jest wyjątkowym tekstem opartym o materiały archiwalne, spójnie omawiające całe 50-letnie, niezwykle aktywne życie Wojciecha Lipskiego.

Opowieść rozpoczyna się w rodzinnym Lewkowie, kolejne rozdziały skupiają swoją uwagę na młodych latach życia (udział w Powstaniu Listopadowym, działalność w Towarzystwie Pomocy Naukowej i Towarzystwie Rolniczym, założenie Gimnazjum Katolickiego w Ostrowie). Druga część poświęcona została działalności gospodarczej i politycznej, aż do schyłku życia w 1855 roku (Sejm Pruski, Liga Polska, wydanie „Ziemianina”).

Uzupełniono też zakończenie historii mówiące o warunkach i okolicznościach pogrzebu Lipskiego, co jest efektem najnowszej kwerendy archiwalnej prowadzonej przez Muzeum, przy wsparciu p. Agaty Jankowiak oraz p. Danuty Jonak.

Po raz pierwszy publicznie pokazane zostały m.in. listy pisane z więzienia i otrzymywane od rodziny, które Muzeum pozyskało z Archiwum Państwowego w Poznaniu.

Za prace redaktorskie odpowiadał Miłosz Stroński, historyk pracujący w lewkowskiej placówce. Za skład i edycję graficzną odpowiedzialny jest Paweł Frąszczak ze studia Etapes. Mural jako projekt twarzy Wojciecha Lipskiego wykonał Konrad Moszyński ze studia muchaDSNG.

Poniżej, cytujemy słowa skreślone w wyjątkowym liście z okazji spotkania autorskiego. Słowa te kierowane są do Muzeum od Pani Agaty z Lipskich Jankowiak, córki Wojciecha Lipskiego (V), wnuczki Jana i Antoniny Lipskich – ostatnich właścicieli Lewkowa i pałacu:

„…Ogromnie się cieszę, że książka o Wojciechu Lipskim ukazała się w poszerzonej wersji, czekaliśmy na nią bardzo. W pewnym sensie będzie w piątek dwóch bohaterów wieczoru: Autor książki i główna postać książki. Myślę, że nie zawsze jest łatwo wracać do tematu, który już wydawał się zamknięty. Zmierzenie się z dziełem sprzed lat wymaga z pewnością pokory i otwarcia na coś nowego, większego. Gratuluję Panu Pryczakowi tej siły, odwagi i dociekliwości. Sądzę, że drugi bohater tego wieczoru, Wojciech Lipski, zwany Wojciechem z brodą, czy też Wojciechem trzecim, z zaciekawieniem się przygląda z zaświatów dzisiejszej uroczystości. Żył – jak na dzisiejsze standardy – krótko, 50 lat. A jednak to życie było tak pełne, tak bogate. Nie tylko na niwie służby społecznej, także jako męża i ojca, choć siłą rzeczy bardziej potomność podkreśla tę pierwszą. Bardzo chciałabym, aby przy słusznym podkreślaniu wszelkich zasług pamiętano, że był on też po prostu dobrym człowiekiem.”

Książkę w cenie 60 PLN można zakupić w muzealnym sklepiku.

Urząd Marszałkowski Województwa Wielkopolskiego

Fot. Tomasz Wojciechowski